Miejsce: Warszawa, Polska
Planowany rok otwarcia: 2027
Wielkość: 3 493 m²
Inwestor: Muzeum Getta Warszawskiego

Opowieść o zbrodni, która miała pozostać zapomniana.

W czasie II wojny światowej Niemcy mieli konkretne plany wobec Warszawy i jej ludności żydowskiej. Jeszcze w 1939 roku, po zajęciu Warszawy, powstał zamysł utworzenia getta. W konsekwencji tych planów zmuszono do zamieszkania w nim prawie połowę populacji stolicy Polski.

W ciągu kolejnych miesięcy do utworzonej „dzielnicy żydowskiej” przewieziono z innych obszarów Polski kolejne wspólnoty polskich Żydów. W kulminacyjnym momencie ponad 400 000 osób współegzystowało na niespełna 4 km². Obrabowani z ludzkiej godności, okradani, głodzeni, zmuszani do katorżniczej pracy próbowali przetrwać koszmar, w który do końca nie mogli uwierzyć. Cały przekrój ludzkich doświadczeń, opisany między innymi w archiwum Ringelbluma, został skompresowany w tych trzech krótkich latach istnienia getta warszawskiego, największego na świecie skupiska ludności żydowskiej w czasie wojny.

Opowieść o tej zbrodni dokonanej na Żydach oraz wielkim bohaterstwie próby przetrwania wspólnoty ludzi, której kulminacją było powstanie, jest główną osią narracji powstającego Muzeum Getta Warszawskiego.

Mieliśmy zaszczyt pracować z wybitnymi specjalistami i historykami tworzącymi scenariusz tego Muzeum, by stworzyć aranżację i zaprojektować przestrzenie dla przekazu, który ma znaczenie dla Polski, Warszawy, której już nie ma, oraz dla ludzi, którzy odeszli często w zapomnieniu.

Muzeum Getta Warszawskiego będzie miejscem niezwykłym, miejscem, gdzie ta pamięć ożyje. Jako jedno z nielicznych muzeów Zagłady będzie mieściło się w mieście, gdzie Holokaust wydarzył się w najbrutalniejszej swojej formie. Muzeum znajduje się bowiem w budynku dawnego Szpitala Dziecięcego im. Bersohnów i Baumanów, obiektu, któremu udało się przetrwać pożogę wojny i zniszczenie stolicy Polski.

Szpital został ufundowany przez zamożne żydowskie rodziny ponad 50 lat przed samą wojną dla dzieci Warszawy, niezależnie od wyznania. To w jego murach badano pierwsze przypadki choroby głodowej, lecząc dzieci na tarasie szpitala. Tutaj lekarze prowadzili badania i pisali pierwsze rozdziały medycznego opracowania „Choroby Głodowej”.

W tej okrutnej historii odgrywa rolę metafizyczną, będąc symbolem przetrwania materii i pamięci. Jako nieliczny ostaniec Warszawy przetrwał bowiem prawie nienaruszony bombardowanie miasta i jego anihilację podczas Powstania Warszawskiego.

Właśnie to przetrwanie pamięci o ludziach, którzy w getcie zginęli, ale także przetrwanie pamięci o więzi, jaka łączyła obywateli przedwojennej Warszawy, tworzy merytoryczny przekaz wystawy oparty w dużej mierze o oryginalne eksponaty i materiały archiwalne. Uzupełniają je prawdziwe relacje świadków wydarzeń, zachowane dzięki archiwum Emanuela Ringelbluma. Te relacje, jak nic innego, poprzez kontakt z opisywaną osobą pokazują, jak ogromną ponieśliśmy stratę, jak potworną uczyniono zbrodnię.

Temat opowieści o getcie właśnie dlatego jest jednym z najbardziej trudnych i bolesnych, gdyż jest tak dobrze udokumentowany. Każdy głos przypomina o człowieku i jego cierpieniu; każdy fragment znalezionej, popękanej czy zniszczonej porcelany opowiada o rozbiciu rodzinnego domu, grabieży i bezlitosnej eksterminacji jego właścicieli. Ten prawdziwy i trudny przekaz pragniemy wzbogacić o narrację symboliczną, która pozwoli wyzwolić złożone emocje związane z warszawskim gettem.

Wystawa dzieli się na dwie części: jedna znajduje się na terenie samego szpitala, gdzie rozpoczyna się zwiedzanie. Część jego piwnic łączy się z nowo wybudowanymi kondygnacjami podziemnymi, w których opowiadamy najbardziej mroczną część historii, aż do likwidacji getta i wspólnoty żydowskiej w Polsce.

Środki wyrazu użyte do stworzenia narracji to przede wszystkim archiwalia, głosy świadków, ale także doskonałe oświetlenie eksponatów oraz dźwięki, które prowadzą nas od pogody przedwojennej stolicy do mroku Zagłady.